IP Adresi Nedir, Nasıl Çalışır?
Güncelleme:
IP adresinizi şimdi görünIP adresi, internete bağlı her cihazı tanımlayan numaradır. Bir web sitesine girdiğinizde bilgisayarınız siteye "bana şu sayfayı gönder" diye bir istek yollar; sitenin cevabı geri dönebilsin diye isteğin üzerinde sizin IP adresiniz yazar. Posta sistemindeki açık adres neyse, internette IP adresi odur.
IP adresi nasıl çalışır?
İnternetteki bütün veriler küçük paketlere bölünerek gönderilir. Her paketin üzerinde gönderenin ve alıcının IP adresi bulunur. Yol üzerindeki yönlendiriciler (router) yalnızca alıcı adresine bakarak paketi bir sonraki durağa iletir; paket birkaç düzine duraktan geçerek hedefe ulaşır.
Biz siteleri ornek.com gibi adlarla hatırlarız, bilgisayarlar ise IP adresleriyle konuşur.
Aradaki çeviriyi DNS (Alan Adı Sistemi) yapar: tarayıcınız önce DNS sunucusuna
"ornek.com'un IP adresi ne?" diye sorar, cevabı alınca o adrese bağlanır. Bir alan adının IP adresini
IP sorgulama aracına yazarak görebilirsiniz.
Genel IP ve yerel IP
| Genel (public) IP | Yerel (private) IP | |
|---|---|---|
| Kim verir? | İnternet sağlayıcınız | Modeminiz (DHCP) |
| Kim görür? | Ziyaret ettiğiniz bütün siteler | Yalnızca ev ağınızdaki cihazlar |
| Örnek | 203.0.113.45 | 192.168.1.34 |
| Benzersiz mi? | Evet, dünyada tek (CGNAT hariç) | Hayır, milyonlarca evde aynı adresler var |
| Nasıl öğrenilir? | IP Adresim ana sayfası | Yerel IP rehberi |
Modeminiz evdeki cihazların trafiğini tek genel adresin arkasında toplar ve gelen cevapları doğru cihaza dağıtır. Bu işleme NAT (Ağ Adresi Çevirisi) denir. IPv4 adresleri yetersiz kaldığı için bugün neredeyse bütün ev ağları NAT kullanır.
IP adreslerini kim dağıtıyor?
Dağıtım üç kademelidir. En üstte IANA bütün adres havuzunu yönetir ve büyük blokları beş bölgesel kayıt kuruluşuna verir: Avrupa, Orta Doğu ve Orta Asya için RIPE NCC (Türkiye buraya bağlıdır), Kuzey Amerika için ARIN, Asya-Pasifik için APNIC, Latin Amerika için LACNIC, Afrika için AFRINIC. Bu kuruluşlar adresleri internet sağlayıcılarına ve büyük kurumlara, sağlayıcılar da abonelerine verir. Bir adresin hangi kuruma kayıtlı olduğu herkese açıktır; buna WHOIS ya da yeni adıyla RDAP kaydı denir.
IPv4 ve IPv6
Bugün iki IP sürümü yan yana kullanılıyor. IPv4 adresleri 32 bittir ve
203.0.113.45 gibi yazılır; toplamda yaklaşık 4,3 milyar adres vardır ve bölgesel kayıt
kuruluşlarının havuzları 2011-2019 arasında tükendi. IPv6 adresleri 128 bittir,
2001:db8::8a2e:370:7334 gibi yazılır ve dünyadaki her kuma tanesine milyarlarca adres
verecek kadar geniştir. Ayrıntılar IPv4 ve IPv6 farkı rehberinde.
Siteler IP adresimden ne öğrenebilir?
- İnternet sağlayıcınızı: Türk Telekom, Turkcell Superonline, Vodafone gibi.
- Yaklaşık konumunuzu: Genellikle ülke doğru, şehir çoğu zaman doğru, ilçe ve sokak güvenilmez.
- Bağlantı türünüzü: Ev interneti mi, mobil veri mi, veri merkezi ya da VPN mi.
- Daha önce gelip gelmediğinizi: Adresiniz değişmediyse, çerezlerle birlikte sizi tanıyabilir.
Adınız, ev adresiniz ya da telefon numaranız IP adresinden anlaşılmaz. Sitelerin şu an sizin hakkınızda ne gördüğünü ana sayfada, tarayıcınızın gönderdiği diğer bilgileri tarayıcı bilgilerim sayfasında görebilirsiniz.
IP adresi değişir mi?
Ev internetlerinin çoğunda evet. Sağlayıcılar adresleri dinamik olarak verir; modem yeniden başladığında ya da belirli aralıklarla adres değişebilir. Sabit bir adres gerekiyorsa ücretli statik IP hizmeti alınır. Farkları statik ve dinamik IP rehberinde anlatılıyor.